پری ایمپلنتایتیس چیست؟ علائم، علل و روشهای درمان پری ایمپلنتایتیس
پری ایمپلنتایتیس (Peri-implantitis) یکی از مهمترین عوارض مرتبط با ایمپلنت دندان است که در صورت عدم تشخیص و درمان بهموقع میتواند منجر به تحلیل استخوان اطراف ایمپلنت و حتی از دست رفتن آن شود. با توجه به افزایش محبوبیت درمانهای ایمپلنت، آگاهی از علائم، عوامل خطر و روشهای پیشگیری و درمان پری ایمپلنتایتیس اهمیت ویژهای دارد. در این مقاله به بررسی کامل این بیماری، دلایل ایجاد، مراحل پیشرفت و راهکارهای درمانی آن میپردازیم.
پری ایمپلنتایتیس چیست؟
پری ایمپلنتایتیس یک بیماری التهابی عفونی است که بافت نرم و استخوان اطراف ایمپلنت دندانی را درگیر میکند. این بیماری شباهت زیادی به پریودنتیت در دندانهای طبیعی دارد، با این تفاوت که به جای ریشه دندان، ساختار ایمپلنت را تحت تأثیر قرار میدهد.
در مراحل ابتدایی، التهاب محدود به بافت لثه اطراف ایمپلنت است که به آن موکوزیت اطراف ایمپلنت گفته میشود. اگر این وضعیت درمان نشود، التهاب به استخوان اطراف گسترش یافته و پری ایمپلنتایتیس ایجاد میشود.
تفاوت موکوزیت اطراف ایمپلنت و پری ایمپلنتایتیس
- موکوزیت: التهاب سطحی لثه بدون تحلیل استخوان – قابل برگشت با درمان مناسب
- پری ایمپلنتایتیس: التهاب همراه با تحلیل استخوان – نیازمند درمان تخصصی و گاهی جراحی
تشخیص زودهنگام موکوزیت میتواند از پیشرفت به پری ایمپلنتایتیس جلوگیری کند.
علائم پری ایمپلنتایتیس
علائم این بیماری ممکن است تدریجی و بدون درد شدید باشد، بنابراین معاینههای دورهای اهمیت زیادی دارند. شایعترین نشانهها عبارتند از:
- خونریزی لثه هنگام مسواک زدن یا پروبینگ
- تورم و قرمزی اطراف ایمپلنت
- بوی بد دهان (هالیتوزیس)
- ترشح چرک از اطراف ایمپلنت
- احساس لق شدن ایمپلنت
- تحلیل استخوان در تصاویر رادیوگرافی
علل ایجاد پری ایمپلنتایتیس
۱. تجمع پلاک میکروبی
مهمترین عامل ایجاد پری ایمپلنتایتیس، تجمع باکتریها و تشکیل پلاک میکروبی اطراف ایمپلنت است. عدم رعایت بهداشت دهان و دندان باعث افزایش بار باکتریایی و ایجاد التهاب میشود.
۲. سابقه بیماریهای لثه
افرادی که سابقه پریودنتیت دارند، بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند.
۳. سیگار کشیدن
مصرف دخانیات موجب کاهش خونرسانی به بافت لثه و اختلال در سیستم ایمنی شده و خطر پری ایمپلنتایتیس را افزایش میدهد.
۴. طراحی نامناسب پروتز
پروتزهایی که تمیز کردن آنها دشوار است یا فشار نامتعادل وارد میکنند، احتمال التهاب اطراف ایمپلنت را بالا میبرند.
۵. بیماریهای سیستمیک
دیابت کنترلنشده، پوکی استخوان و برخی بیماریهای خودایمنی میتوانند ریسک ابتلا را افزایش دهند.
مراحل پیشرفت پری ایمپلنتایتیس
- التهاب خفیف لثه (موکوزیت)
- تشکیل پاکت اطراف ایمپلنت
- تحلیل تدریجی استخوان
- کاهش ثبات ایمپلنت
- از دست رفتن کامل ایمپلنت
سرعت پیشرفت بیماری بسته به وضعیت ایمنی بدن و میزان رعایت بهداشت متفاوت است.
تشخیص پری ایمپلنتایتیس
تشخیص پری ایمپلنتس
تشخیص این بیماری توسط دندانپزشک و با استفاده از روشهای زیر انجام میشود:
- معاینه بالینی و بررسی خونریزی
- اندازهگیری عمق پاکت اطراف ایمپلنت
- بررسی لقی ایمپلنت
- رادیوگرافی جهت ارزیابی تحلیل استخوان
درمان پری ایمپلنتایتیس
۱. درمان غیرجراحی
در مراحل اولیه، جرمگیری تخصصی اطراف ایمپلنت، ضدعفونی سطح آن و استفاده از دهانشویههای آنتیباکتریال توصیه میشود. گاهی از لیزر یا اولتراسونیک نیز استفاده میگردد.
۲. درمان دارویی
آنتیبیوتیکهای موضعی یا سیستمیک ممکن است برای کنترل عفونت تجویز شوند.
۳. جراحی پری ایمپلنتایتیس
در موارد پیشرفته، جراحی فلپ برای دسترسی به سطح ایمپلنت و حذف بافت آلوده انجام میشود. در صورت امکان، بازسازی استخوان با استفاده از مواد پیوند استخوان صورت میگیرد.
۴. برداشت ایمپلنت
اگر تحلیل استخوان شدید باشد و ایمپلنت ثبات خود را از دست داده باشد، خارج کردن آن تنها راهحل خواهد بود.
پیشگیری از پری ایمپلنتایتیس
بهترین راه مقابله با این بیماری، پیشگیری است. توصیههای مهم عبارتند از:
- رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان
- استفاده از نخ دندان و برس بیندندانی مخصوص ایمپلنت
- مراجعه منظم هر ۳ تا ۶ ماه به دندانپزشک
- ترک سیگار
- کنترل بیماریهای زمینهای مانند دیابت
چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
- افراد سیگاری
- بیماران دیابتی کنترلنشده
- افراد با سابقه پریودنتیت شدید
- افرادی که بهداشت دهان ضعیفی دارند
- افراد با ایمپلنتهای قدیمی و بدون پیگیری دورهای
اهمیت مراجعه منظم پس از کاشت ایمپلنت
بسیاری از بیماران تصور میکنند پس از کاشت موفق ایمپلنت دیگر نیازی به مراجعات دورهای نیست. در حالی که معاینه منظم میتواند التهابهای اولیه را پیش از پیشرفت به پری ایمپلنتایتیس شناسایی کند.
در مرکز ایمپلنت دندان دکتر شهاب الدین عزیزی بهترین متخصص ایمپلنت در تهران فالوآپ های 6 ماهه برای بیماران در نظر گرفته میشود و دارای کارت گارانتی ده ساله می باشد.
آیا پری ایمپلنتایتیس قابل درمان قطعی است؟
در مراحل ابتدایی، درمان کامل و جلوگیری از پیشرفت بیماری امکانپذیر است. اما در مراحل پیشرفته، هدف اصلی کنترل عفونت و جلوگیری از تحلیل بیشتر استخوان است. بنابراین تشخیص زودهنگام نقش حیاتی در موفقیت درمان دارد.
جمعبندی
پری ایمپلنتایتیس یکی از جدیترین عوارض ایمپلنت دندانی است که میتواند به تحلیل استخوان و از دست رفتن ایمپلنت منجر شود. با رعایت بهداشت دهان، مراجعه منظم به دندانپزشک و کنترل عوامل خطر میتوان از بروز این بیماری جلوگیری کرد. در صورت مشاهده علائمی مانند خونریزی، تورم یا ترشح اطراف ایمپلنت، مراجعه فوری به متخصص ضروری است.
سوالات متداول درباره پری ایمپلنتایتیس
آیا پری ایمپلنتایتیس درد دارد؟
در مراحل اولیه ممکن است بدون درد باشد، اما در مراحل پیشرفته درد و ناراحتی ایجاد میشود.
آیا امکان کاشت مجدد ایمپلنت پس از درمان وجود دارد؟
در بسیاری از موارد، پس از کنترل عفونت و بازسازی استخوان میتوان ایمپلنت جدید قرار داد.
هر چند وقت یکبار باید ایمپلنت معاینه شود؟
به طور معمول هر ۳ تا ۶ ماه یکبار توصیه میشود.
